Nigar Rəfibəyli
(1913-1981)

Xalq şairi, Azərbaycanın Əməkdar mədəniyyət işçisi. “Zəfər nəğməsi”, “Anaların səsi”, “Dənizin səsi gəlir”, “İşıqlı dünyam”, “Günəşdən gənclik istədim”, “Həzin bir axşamda düşsən yadıma” kitablarının müəllifidir. Evripidin “İfigeniya”, Şillerin “Məkr və məhəbbət”, A.P.Çexovun “Vanya dayı” və “Albalı bağı” pyeslərini, E.L.Voyniçin “Ovod”, O.Qonçarın “Bayraqdarlar” romanlarını, A.S.Puşkin, M.Y.Lermontov, Ş.Petefi, A.Mitskeviç, A.Sereteli və digər şairlərin əsərlərini dilimizə çevirib.

Neyləyim

Ala gözlüm, səndən ayn gecələr

Bir il kimi uzun olur, neyləyim?

Bağçamızda qızılgüllər hər səhər

Tezdən açır, vaxtsız solur, neyləyim?

 

Nərgizlərin gözü yaşla dolanda,

Bənövşələr baxıb qəmgin olanda,

Qərənfilin gözü yolda qalanda,

Yasəmən saçını yolur, neyləyim?

 

Əsən ruzgarın da yoxdur vəfası,

Düşmüşdür başına özgə sevdası.

Lalənin çırılıb qəmdən yaxası,

Saçları pərişan olur, neyləyim?

 

Bəlkə, tez gələsən, əlac verəsən,

Sünbülün saçını yığıb hörəsən,

Əlvan çiçəkləri özün dərəsən,

Gözləri yollarda qalır, neyləyim?

 

Çəkir çiçəklərin gözü intizar,

Ayrılıqdan betər dünyada nə var,

Bu bahar axşamı səni bax, Nigar

Həzin-həzin yada salır, neyləyim?

 

Ayrılıq

Mən ki, doymamışdım heç vüsalından,

Mənə zülm elədi yaman ayrılıq.

Nə olardı bir gün durub yuxudan

Görəydim ki, olub yalan ayrılıq...

 

Biz ki, bir ruh idik iki bədəndə,

O gülüb-sevinsə gülərdim mən də,

Vüsalın bülbülü uçub gedəndə,

Daş kimi qəlbimdə qalan ayrılıq.

 

Kim qıydı dostların bahar elinə?

Mehriban sözünə, şirin dilinə,

Cananın sazını alıb əlinə,

Əğyar mizrabıyla çalan ayrılıq.

 

Mən görəndə orda yaz səhəriydi,

Xoş nəfəs baharın küləkləriydi,

Açılan ağ badam çiçəkləriydi,

İndi onlardımı solan, ayrılıq!

 

Gün çıxar, dağların əriyər qarı,

Pozulmaz dostların əhdi, ilqarı,

Keçər ürək dərdi, könül qubarı,

Gəl etmə meydanda cövlan, ayrılıq!

 

Dənizin səsi gəlir

Unutmaq istəyirəm xatirələri,

Dənizin səsi gəlir...

Unutmaq istəyirəm

Qəlbimin sınıq məhəbbətini,

İztirablı bir eşqin hekayətini.

Unutmaq istəyirəm

Acı-şirin xatirələri,

Dənizin səsi gəlir.

Dəniz, sevdalı dəniz,

Əfsanələr kimi şirin, xəyali dəniz,

Sevmişəm dalğalarında,

Günəşində yanmışam.

Qumlu sahillərini

Yalınayaq gəzib dolanmışam.

Məhəbbətim sənə bağlı, dəniz.

Sinəsi sinəm kimi hicran dağlı dəniz.

Unutmaq istəyirəm

Sahilində şirin yuxular kimi keçən

Həzin axşamları,

Günəşli səhəri,

Unutmaq istəyirəm

Yandırıb-yaxan xatirələri,

Dənizin səsi gəlir...

 

Durna

Mən

yuxuda durna oluram

gecələr,

Çırpıb qanadlarımı

yerdən üzülürəm.

Geniş-geniş havalarda səf çəkən

Durnaların qatarında düzülürəm.

Uçuruq uça bildikcə,

Uçuruq diyar-diyar...

Uçuruq - qəlbimizdə

Torpaqdan aldığımız

Ən şirin,

Ən incə,

Ən sevimli arzular.

 

Uçuruq uça bildikcə...

Bizə həsrət qalan ellərə

Qanad çalırıq,

Uca-uca dağların başında

 

Əylənib qonaq qalırıq.

Torpağın ətrini aparırıq

Ulduzların aləminə.

Həyat səsi qatırıq

Göydə soyuq-soyuq işıqlanan

ayın yalqızlıq qəminə.

Səhər şəfəqlər oyadır məni.

Sevinə-sevinə durub

Qalxıram ayağa:

Sonra bütün günü

Nə həvəsim olur,

Nə macalım,

Bir də yerdən üzülüb

durna olmağa.

 

Sənsiz

Bir son bahar da düşdü

ömrümün təqvimindən,

Nə sənə məhəbbətim,

nə həsrətim azaldı.

Özüm də heç bilmirəm

niyə bir ömür boyu

Gözüm uzaq yollarda –

sənin yolunda qaldı.

Bir qocaman dağ olsan

səni vurub yıxardım.

Ürəyimdən ən incə

teli necə qopardım?

Dünyada gözəl də çox,

gözəl ürəklər də çox.

Şirin-şirin arzular,

incə diləklər də çox.

Bir sən oldun könlümün

yaxın dostu, həmdəmi.

Sən olmazsan tutmazdı,

bəlkə, əlim qələmi.

Sən olmazsan baharın

yazın ətri olmazdı.

Sən olmazsan bir dünya

sevinc belə çox azdı.

Baharın çiçəkləri

açıb solmasın sənsiz.

Ömrüm sənsiz olmasın,

şeirim olmasın sənsiz.