Zeynal Xəlil

(1914-1973)

Şair, dramaturq. Əməkdar incəsənət xadimi. “'Düşüncələr”, “Etibar”, “Arzular”, “İki dünya”, “Bənövşə”, “Sevdiyim rəng”, “Günəş, dəniz və insan” və digər şeir kitablarının, “İntiqam”, “Qatır Məmməd”, “Gənc ustalar”, “Ata yolu” pyeslərinin müəllifidir. P.Antokolski, R.Həmzətov, D.Quramişvili, Ş.Petefi və digər şair və yazıçıların əsərlərindən nümunələri dilimizə çevirib.

 

Bu gecə

Fikrimdə aylı, ulduzlu,

                       Asiman var, bu gecə!

Könlümdə körpə quzutək

                    Bir ümman var, bu gecə!

Həmdəmim - sıldırım dağlar,

                    Buludlardır, bu gecə!

Qonağım qırmızı güllər,

                    Göy otlardır bu gecə!

Şimşəyə çaxma desəm mən,

                   İnan çaxmaz, bu gecə!

Araza axma desəm mən,

                      Bil ki, axmaz, bu gecə!

Bircə sən yoxsan, əzizim,

                  Bilir aləm, bu gecə!

De, neçin olmadın, ey yar,

                   Mənə həmdəm, bu gecə!

 

Kimlər gəldi, kimlər getdi

Kimlər gəldi, kimlər getdi

Bu dünyadan, bu dünyadan.

Arif olan nakam getməz

Bu dünyadan, bu dünyadan.

 

Hər dövranda bir gərdiş var,

Min rəng çalır bu ruzigar,

Hünər göstər, bir şey apar

Bu dünyadan, bu dünyadan.

 

Zeynal gəzər el-obanı,

Gözəllərdir din-imanı.

Bir gün köçər öz karvanı

Bu dünyadan, bu dünyadan...

 

Ay işığında

Mən səni gördüm

                        ay işığında,

Könlümü verdim

                       ay işığında.

Tez gəldi hicran,

Ayrıldıq haman

                      ay işığında.

Qov bu möhnəti,

Dağıt zülməti

                  ay işığında.

Yenə gəl bizə,

Duraq üz-üzə,

                  ay işığında.

 

Şair olmaq istədim mən...

Şair olmaq istədim mən...

Əynimdə boz, köhnə şinel.

Dörd yanımda ölüm və qan,

Məni əsgər etdi zaman!..

Şair deyil, əsgər oldum...

Tarixlərə əsgər kimi

Yazılacaq mənim adım,

Mən bu adı daşımaqdan

Yorulmadım, usanmadım.

Bu ad mənim şöhrətimdir!

 

Bu ad mənim qüdrətimdir!.

Şair deyil, əsgər oldum...

Ömrüm boyu səngərlərdə

Keçə-keçə od içindən:

Bu yaxşıdır! Dedim bəzən.

Əsgər oldum bu susmayan,

Qasırğalı və tufanlı,

Daim belə dəliqanlı

 20-ci əsrimə mən!

Süngü - mənim qələmimdir!

Cəbhələrdə yağıların

Ordusunu poza-poza,

Öz şeirimi mən onların

Sinəsinə yaza-yaza

Yollar açdım səadətə,

Yollar açdım ilk bahara,

Əsarəti, fəlakəti

Boğazından çəkib dara!

Qulluq etdim mən əsrimə

Hər gün mahnı deyə-deyə;

Bəzən onun kürəyinə

Zopa ilə döyə-döyə!..

 

Şair deyil, əsgər oldum...

Əsgər oldum Vətənimə,

Əsgər oldum partiyama,

Əsgər oldum yaraşıqlı

Və möhtəşəm bu dünyama!

Qılınc vurub qorudum mən

Azadlığı, səadəti,

Ulduzdakı gözəlliyi,

İnsandakı məhəbbəti.

Mən qorudum səhərlərin

Döşündəki bu gümüşü,

Mən qorudum körpələrin

Üzündəki bu gülüşü;

Mən qorudum qardaşlığı,

Ülviyyəti qorudum mən;

 

Zamandakı bu sürəti,

Kamaldakı bu mənanı,

Bu vüsəti qorudum mən!..

Bu iş uzun çəkəcəkdir!..

Səngərdə də məzuniyyət,

İstirahət yoxdur mənə!..

Əgər ölsəm...

Dostlar, nə qəm,

Sabah qalxıb, bu dünyaya

Yenə əsgər gələcəyəm!..

Şair olmaq istədim mən...

Əynimdə boz, köhnə şinel,

Dörd yanımda ölüm və qan,

Məni əsgər etdi zaman!..